w spos\u00f3b w jaki nauczasz,<\/strong><\/p>\n\n\n\n wtedy musisz naucza\u0107 je<\/strong><\/p>\n\n\n\n w ten sam spos\u00f3b<\/strong><\/p>\n\n\n\n w jaki si\u0119 uczy\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rita Dunn<\/p>\n\n\n\n (cytat z ksi\u0105\u017cki Anne Bruetsch<\/p>\n\n\n\n \u201eMultiple Intelligences Lesson Plan Book\u201d)<\/p>\n\n\n\n Osiem inteligencji<\/strong><\/p>\n\n\n\n Teoria Wielorakich Inteligencji Howarda Gardnera zrewolucjonizowa\u0142a spos\u00f3b my\u015blenia o inteligencji i samym uczeniu.<\/p>\n\n\n\n Przez ponad wiek psychometrycy lub osoby testuj\u0105ce inteligencje, zauwa\u017cyli sta\u0142\u0105 cech\u0119 \u2013 testy IQ wykaza\u0142y, \u017ce jeste\u015b albo \u201em\u0105dry\u201d albo \u201enormalny \u201d albo \u201ewadliwy\u201d.<\/p>\n\n\n\n Gardner pokazuje, \u017ce inteligencja jest wielop\u0142aszczyznowa i dynamiczna \u2013 wykraczaj\u0105ca poza zdolno\u015bci lingwistyczno \u2013 logiczne, kt\u00f3re tradycyjnie testujemy i oceniamy w szko\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n W swojej ostatniej ksi\u0105\u017cce \u201eZredefiniowana Inteligencja \u2013 Inteligencja Wieloraka\u201d Gardner ostro\u017cnie k\u0142adzie nacisk na kulturowe \u2013 w przeciwie\u0144stwie do czysto genetycznych – czynniki kszta\u0142tuj\u0105ce rozw\u00f3j intelektualny jednostki:<\/p>\n\n\n\n \u201eObecnie wyobra\u017cam sobie inteligencje jako biopsychologiczny potencja\u0142 przetwarzania informacji, kt\u00f3ry mo\u017cna \u2018aktywowa\u0107\u2019 w otoczeniu kulturowym, aby skutecznie rozwi\u0105zywa\u0107 problemy lub tworzy\u0107 produkty warto\u015bciowe dla kultury…inteligencje nie s\u0105 rzeczami, kt\u00f3re mo\u017cna zobaczy\u0107 czy policzy\u0107. Inteligencje s\u0105 potencja\u0142ami \u2013 przypuszczalnie neurologicznymi \u2013 kt\u00f3re mo\u017cna aktywowa\u0107 w zale\u017cno\u015bci od warto\u015bci wyst\u0119puj\u0105cych w danej kulturze, szansach dost\u0119pnych w danej kulturze oraz poszczeg\u00f3lnych decyzjach podejmowanych przez poszczeg\u00f3lne osoby oraz\/i ich rodziny, nauczycieli oraz otoczenie.\u201d (Gardner, 1999)<\/p>\n\n\n\n Gardner obecnie rozr\u00f3\u017cnia osiem inteligencji, ka\u017cda z nich jest uznana przez niego jako \u201eposiadane od urodzenia\u201d. Jednak\u017ce Gardner podkre\u015bla, \u017ce \u201enie ma dw\u00f3ch ludzi kt\u00f3rzy maj\u0105 dok\u0142adnie tak\u0105 sam\u0105 kombinacj\u0119 inteligencji.\u201d<\/p>\n\n\n\n Wspomniane wcze\u015bniej osiem inteligencji to: lingwistyczna, logiczna, muzyczna, przestrzenna, kinestetyczna, interpersonalna, intrapersonalna, oraz naturalistyczna. Rozmiar w jakim dana inteligencja si\u0119 rozwinie u danej osoby jest w du\u017cym stopniu zale\u017cna od edukacji oraz kultury, w kt\u00f3rej si\u0119 wychowa\u0142a dana osoba.<\/p>\n\n\n\n Inteligencja wieloraka w klasie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nauczanie w spos\u00f3b, w jakim uczy si\u0119 ucze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n Teoria inteligencji wielorakiej zmusza do przemy\u015blenia sposobu w jaki nauczyciele powinni podchodzi\u0107 do przedmiot\u00f3w i temat\u00f3w, kt\u00f3rych ucz\u0105.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli dzieci nie s\u0105 w stanie uczy\u0107 si\u0119 w spos\u00f3b, w jaki s\u0105 nauczane, wtedy nauczyciel powinien uczy\u0107 je we w\u0142a\u015bciwy dla tych dzieci spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Kierowani zr\u00f3\u017cnicowanymi profilami intelektualnymi uczni\u00f3w w danej klasie, nauczyciele musz\u0105 zrezygnowa\u0107 z jednego stylu nauczania dla wszystkich uczni\u00f3w, na rzecz bardziej dopasowanego do indywidualnych potrzeb uczni\u00f3w podej\u015bcia \u2013 wykorzystuj\u0105cego teorie inteligencji wielorakich.<\/p>\n\n\n\n W swojej ksi\u0105\u017cce Gardner zidentyfikowa\u0142 \u201edost\u0119pno\u015b\u0107 nowych i elastycznych technologii\u201d jako \u201ejeden z fakt\u00f3w, kt\u00f3ry sprawi, \u017ce indywidualnie skonfigurowana edukacja stanie si\u0119 z czasem rzeczywisto\u015bci\u0105\u201d<\/p>\n\n\n\n Kiedy ju\u017c rodzice naucz\u0105 si\u0119, \u017ce jest kilka metod nauczania wi\u0119kszo\u015bci przedmiot\u00f3w i temat\u00f3w, zamo\u017cne rodziny nab\u0119d\u0105 materia\u0142y do u\u017cytku domowego. Oczywi\u015bcie nacisk b\u0119dzie te\u017c k\u0142adziony na szko\u0142y, \u017ceby posiada\u0142y \u201eOsiem sposob\u00f3w nauczania teorii Pitagorasa\u201d albo \u201eOsiem metod nauki filozofii Platona\u201d. Nie b\u0119dzie mo\u017cliwe, aby nauczyciel powiedzia\u0142 \u2013 nauczy\u0142em ich dobrze, ale on\/ona nie potrafili posi\u0105\u015b\u0107 tej wiedzy.\u201d Zamiast tego wszyscy bior\u0105cy czynny udzia\u0142 w nauczaniu b\u0119d\u0105 umotywowani, aby znale\u017a\u0107 najlepsz\u0105 i dobrze funkcjonuj\u0105c\u0105 metod\u0119 nauczania dla danego ucznia maj\u0105cego nauczy\u0107 si\u0119 konkretnego zagadnienia, a stworzona metoda nauczania pos\u0142u\u017cy jako podstawa tworzenia nast\u0119pnych metod w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Pomimo \u017ce Gardner pisze, \u017ce o indywidualnie skonfigurowanej edukacji jako sprawie przysz\u0142o\u015bci, cz\u0119\u015b\u0107 nauczycieli stosuje ju\u017c obecnie teorie inteligencji wielorakiej we w\u0142asnych klasach.<\/p>\n\n\n\n Teoria inteligencji wielorakiej nie wskazuje jedynego s\u0142usznego podej\u015bcia w nauczaniu. Sam Gardner jest ostro\u017cny we wskazywaniu co jego zdaniem jest lepsze. Gardner wyra\u017anie m\u00f3wi, \u017ce \u201eto nauczyciele s\u0105 tymi osobami, kt\u00f3re maj\u0105 podejmowa\u0107 najwa\u017cniejsze decyzje w tym procesie nauczania i decydowa\u0107 o tym w jakim stopniu mo\u017cna zastosowa\u0107 teorie inteligencji wielorakich we w\u0142asnych praktykach nauczania\u201d.<\/p>\n\n\n\n Koncepcja inteligencji wielorakich zrodzi\u0142a si\u0119 jako teoria psychologiczna koncentruj\u0105ca si\u0119 na \u201eindywidualnych r\u00f3\u017cnicach w sile i sposobie prezentacji\u201d. Gardner twierdzi, \u017ce nie ma bezpo\u015bredniego po\u0142\u0105czenia pomi\u0119dzy teori\u0105 naukow\u0105 i zestawem edukacyjnych posuni\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n W przypadku, gdy nauczyciel decyduje si\u0119 na wdro\u017cenie teorii o inteligencji wielorakiej w codziennych zaj\u0119ciach klasowych, musi taki etap rozpocz\u0105\u0107 okre\u015bleniem jakie typy inteligencji posiadaj\u0105 uczniowie, kt\u00f3rych b\u0119dzie uczy\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Od standardowych test\u00f3w inteligencji do profili inteligencji Gardner twierdzi, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi, kiedy s\u0142yszy o teorii wielorakich inteligencji, instynktownie zadaje pytanie: jak tak nienamacalne inteligencje jak \u201eciele\u015bnie- kinestetyczna\u201d oraz \u201einterpersonalna\u201d mo\u017cna zmierzy\u0107 i zweryfikowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jednak\u017ce mierzenie nie jest dobrym okre\u015bleniem czynno\u015bci jak\u0105 wykonuj\u0105 nauczyciele w celu okre\u015blenia inteligencji wielorakiej poszczeg\u00f3lnych uczni\u00f3w. (mowa tu o tradycyjnym sposobie w jaki nauczyciele okre\u015blaj\u0105 inteligencje uczni\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n Jak mierzy\u0107 – jak efektywnie ucze\u0144 uczy si\u0119 nowej piosenki albo jak efektywnie ucze\u0144 wyra\u017ca swoje zdanie w grupie. Jako \u017ce standardowe testy maj\u0105ce na celu uzyskanie wynik\u00f3w oraz rezultat\u00f3w por\u00f3wnawczych na du\u017cej populacji uczni\u00f3w nie nadaj\u0105 si\u0119 do pomiar\u00f3w wielu z tych inteligencji, do ich pomiaru nale\u017cy zastosowa\u0107 bardziej ekspansywne i wielop\u0142aszczyznowe podej\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n \u201eMetody podej\u015bcia, kt\u00f3re uwa\u017camy za najskuteczniejsze\u201d \u2013 m\u00f3wi Gardner \u2013 \u201epowinny docelowo szuka\u0107 najlepszych metod i umiej\u0119tno\u015bci w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w lub w dopasowywaniu produktu do poszczeg\u00f3lnych ludzi w ramach ca\u0142ego zakresu materia\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n Metody podej\u015bcia, o kt\u00f3rych pisze Gardner s\u0105 zale\u017cne od kontekstu, w jakim wyst\u0119puj\u0105. Tak jak w procesie nauczania nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 mnogo\u015b\u0107 sposob\u00f3w, w jakie dzieci si\u0119 ucz\u0105, tak wi\u0119c nale\u017cy poczyni\u0107 za\u0142o\u017cenia bazuj\u0105ce na zr\u00f3\u017cnicowaniu poszczeg\u00f3lnych uczni\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n \u201eZamiast doprowadza\u0107 uczni\u00f3w do z gotowych za\u0142o\u017ce\u0144, jak zrobiliby to psychometrycy (cz\u0119sto dla zrozumia\u0142ych cel\u00f3w), dopasujmy te za\u0142o\u017cenia do potrzeb dzieci\u201d.<\/p>\n\n\n\n Gardner i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy przedstawili uczniom gotowe za\u0142o\u017cenia tworz\u0105c \u201ebogate otoczenie\u201d, okre\u015blanej mianem Spectrum Classroom \u2013 czyli klasy-spektrum. W takiej klasie dzieci mog\u0142y by w spos\u00f3b naturalny u\u017cywa\u0107 dowolnej liczby swoich inteligencji i przedstawia\u0107 obserwatorom, jak to okre\u015bla Gardner \u201eobfito\u015b\u0107 i wysokie zaawansowanie ich interakcji\u201d oraz \u201eich zakresu posiadanych inteligencji\u201d. Cz\u0119\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w zawiera elementy \u015brodowiska naturalnego, gry planszowe, przedmioty plastyczne, instrumenty muzyczne, \u0107wiczenia fizyczne, taniec oraz budowanie\u201d.<\/p>\n\n\n\n Kiedy dziecko unika pewnych czynno\u015bci lub materia\u0142\u00f3w, Gardner i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy przedstawili techniki pomostowe.<\/p>\n\n\n\n Dla przyk\u0142adu \u201eje\u015bli dziecko nie chcia\u0142o opowiedzie\u0107 historyjki zwi\u0105zanej z ogl\u0105danym rysunkiem , wtedy otrzymywa\u0142o od nas przedmioty umo\u017cliwiaj\u0105ce zbudowanie dioramy.<\/p>\n\n\n\n Diorama mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 jako pomost \u2013 dzi\u0119ki niej dziecko mog\u0142o opowiedzie\u0107 nam, co si\u0119 dzia\u0142o z lud\u017ami i zwierz\u0119tami w dioramie.<\/p>\n\n\n\n Tak samo jak klasy- spektrum, tak i muzea dla dzieci mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 jako otoczenia bogate w kontekst, w kt\u00f3rych dzieci mog\u0105 uaktywni\u0107 r\u00f3\u017cne inteligencje poprzez interakcje z r\u00f3\u017cnymi przedmiotami.<\/p>\n\n\n\n Obserwuj\u0105c dzieci w takim otoczeniu, wed\u0142ug Gardnera, mo\u017cna uzyska\u0107 surowy obraz posiadanych przez te dzieci inteligencji, w danym momencie ich \u017cycia. Gardner u\u017cywa tego samego rozumowania, aby oceni\u0107 profile inteligencji u ludzi doros\u0142ych. Dobrym momentem na pomiar posiadanych przez dan\u0105 osob\u0119 inteligencji nast\u0119puje, gdy ta osoba jest przeniesiona w nowe otoczenie. Gdybym zosta\u0142 wys\u0142any do trzech region\u00f3w Australii \u2013 interior, rejon Wielkiej Rafy czy miasto na wybrze\u017cu \u2013 I gdyby podda\u0107 obserwacji moje poczynania, mo\u017cna by wyci\u0105gn\u0105\u0107 wiele wniosk\u00f3w odno\u015bnie moich inteligencji \u2013 tak samo, jak wiele wniosk\u00f3w dotycz\u0105cych reprezentowanych przeze mnie g\u0142upoty wielorakiej.\u201d<\/p>\n\n\n\n Wydobywanie Inteligencji w klasie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zgodnie z teori\u0105 Gardnera, nauczyciele mog\u0105 \u201ewydoby\u0107\u201d inteligencje poszczeg\u00f3lnych uczni\u00f3w w klasie – pok\u00f3j spektrum czy muzeum dla dzieci, pomimo, \u017ce s\u0105 idealnym miejscem, aby tego dokona\u0107 wcale nie s\u0105 nieodzowne: \u201ePowinno by\u0107 mo\u017cliwe uzyskanie w miar\u0119 dok\u0142adnego obrazu intelektualnego profilu danej osoby \u2013 bez wzgl\u0119du na to czy ma 3 lata czy te\u017c 13 \u2013 na przestrzeni miesi\u0105ca czasu, podczas gdy obserwowany ucze\u0144 znajduje si\u0119 w normalnej klasie i zajmuje si\u0119 zwyk\u0142ymi czynno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n Dzienny czas obserwacji mo\u017ce si\u0119 waha\u0107 w zakresie od 5 do 10 godzin.<\/p>\n\n\n\n Po\u015br\u00f3d wielu nauczycieli, kt\u00f3rzy napisali ksi\u0105\u017cki na temat wdra\u017cania teorii inteligencji wielorakich Gardnera, znalaz\u0142 si\u0119 David Lazear. W 1990 roku wyda\u0142 on ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eSiedem sposob\u00f3w zdobywania wiedzy: Nauczanie teorii Inteligencji Wielorakich\u201d, w kt\u00f3rej opisuje profile indywidualne jako okre\u015blanie silnych i s\u0142abych stron ucznia, poprzez co mo\u017cna da\u0107 nauczycielom konkretne wskaz\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n \u201eTaki indywidualny profil wska\u017ce metody najpe\u0142niejszego wykorzystania potencja\u0142u posiadanych przez danego ucznia inteligencji. W pocz\u0105tkowych latach nauki taki profil pom\u00f3g\u0142by okre\u015bli\u0107 sposoby rozwoju pe\u0142nego spektrum inteligencji w spos\u00f3b jak najbardziej kompletny.\u201d<\/p>\n\n\n\n Anne Bruetsch, autorka ksi\u0105\u017cki z 1995 roku \u201ePlan lekcji z wykorzystaniem Inteligencji Wielorakich\u201d, ostrzega przed wykorzystywaniem inteligencji w nieprecyzyjny spos\u00f3b. Zamiast tego zach\u0119ca nauczycieli, aby zapoznali si\u0119 z silnymi oraz s\u0142abymi stronami ka\u017cdego z uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Nie ma dla mnie zbyt du\u017cego znaczenia wiedza o tym jak silna lub s\u0142aba jest dana osoba w przypadku poszczeg\u00f3lnych inteligencji. Dla mnie jako nauczyciela, najwa\u017cniejsza jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekstrem\u00f3w. Mog\u0119 u\u017cy\u0107 takiej informacji w celu zaplanowania zaj\u0119\u0107 w oparciu o \u015bwiadomo\u015b\u0107 posiadanych przez moich uczni\u00f3w umiej\u0119tno\u015bci (silnych i s\u0142abych stron ka\u017cdego z uczni\u00f3w) i bazuj\u0105c na tej wiedzy \u0142\u0105czy\u0107 uczni\u00f3w w pary lub grupy\u201d. Bruetsch w dalszej cz\u0119\u015bci t\u0142umaczy jak \u015bwiadomo\u015b\u0107 posiadanych przez jej student\u00f3w umiej\u0119tno\u015bci pozwala na rozw\u00f3j poszczeg\u00f3lnych inteligencji u poszczeg\u00f3lnych uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Czasami, kiedy chcia\u0142abym po\u0142\u0105czy\u0107 uczni\u00f3w o r\u00f3\u017cnych umiej\u0119tno\u015bciach oraz s\u0142abych stronach tak, aby dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy ucznia ze s\u0142abiej rozwini\u0119t\u0105 dan\u0105 inteligencj\u0105, uczniowie uczyli si\u0119 nawzajem od siebie. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce posiadane inteligencje nie s\u0105 statyczne\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jak mo\u017cna wykorzysta\u0107 obecny profil posiadanych przez ucznia inteligencji, lub jak sugeruje Bruetsch, w jaki spos\u00f3b nauczyciele mog\u0105 zdoby\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 s\u0142abych i mocnych stron uczni\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n Lazear k\u0142adzie nacisk na znaczenie zastosowania materia\u0142\u00f3w szkoleniowych dopasowanych do poszczeg\u00f3lnych inteligencji, ma to znaczenie przy za\u0142o\u017ceniach prezentowanych w systemie symboli albo j\u0119zyku u\u017cywanym przez dan\u0105 inteligencj\u0119, kt\u00f3ra jest testowana. Na przyk\u0142ad, Lazear t\u0142umaczy, \u017ce \u017caden nawet najbardziej dok\u0142adny opis s\u0142owny czynno\u015bci fizycznej nie mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 do dok\u0142adnego przetestowania inteligencji<\/p>\n\n\n\n kinestetycznej. J\u0119zyk albo system symboli systemu cielesno kinestetycznego – jak pisze autor \u2013 jest w samym sobie fizycznym ruchem i trzeba go poprzez tak\u0105 czynno\u015b\u0107 testowa\u0107 (np. taniec)<\/p>\n\n\n\n Lazear sugeruje, aby nauczyciele u\u017cywali gier i zagadek\/\u0142amig\u0142owek (takich jak np. kostka rubika, zagadki, albo zabawy wymagaj\u0105ce wysi\u0142ku ruchowego), ale w formie j\u0119zyka dopasowanego do inteligencji posiadanych przez dzieci w ich klasie, co pozwoli dotrze\u0107 do poszczeg\u00f3lnych uczni\u00f3w przez jego profil kognitywny.<\/p>\n\n\n\n Inteligencja wieloraka w klasie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jakikolwiek artyku\u0142 dotycz\u0105cy inteligencji wielorakich by\u0142by niekompletny bez wzmianki o niebezpiecze\u0144stwach zwi\u0105zanych z przypisywaniem ludziom pewnych cech, co mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do upadku ca\u0142ego systemu.<\/p>\n\n\n\n Gardner przestrzega przed tworzeniem baterii kr\u00f3tkich test\u00f3w maj\u0105cych na celu pomiar inteligencji. W takich testach jak twierdzi Gardner \u2013 zainteresowania s\u0105 cz\u0119sto mylone z umiej\u0119tno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n Gardner zwraca te\u017c uwag\u0119 na potencjalne zyski jak i niebezpiecze\u0144stwa identyfikacji obecnego profilu inteligencji danej osoby. Pomimo \u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 silnych i s\u0142abych stron mo\u017ce by\u0107 pomocna i dawa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia ludzi w stan osobistej refleksji, co mo\u017ce by\u0107 bardzo produktywne. Takie dzia\u0142ania daj\u0105 przyzwolenie ludziom na wyznaczanie sobie i innym ogranicze\u0144 \u2013 zar\u00f3wno pod\u015bwiadomie jak i \u015bwiadomie.<\/p>\n\n\n\n W nawi\u0105zaniu do inteligencji wielorakich, proces znakowania jest w\u0105tpliwie zwodniczy w sensie, \u017ce implikuje on, \u017ce profil inteligencji danej osoby jest sta\u0142y i statyczny, a tak\u017ce jak uj\u0105\u0142 to Gardner \u201edok\u0142adnie wiemy jak dociera\u0107 do poszczeg\u00f3lnych inteligencji\u201d. Jednak\u017ce inteligencje s\u0105 niesta\u0142e, ulegaj\u0105 zmianom zwi\u0105zanym z naszymi do\u015bwiadczeniami \u017cyciowymi.<\/p>\n\n\n\n Nasze inteligencje s\u0105 na tyle skomplikowane, \u017ce nie da si\u0119 ich w pe\u0142ni przeanalizowa\u0107 u\u017cywaj\u0105c o\u0142\u00f3wka i kartki, \u201efotografia\u201d danej osoby te\u017c nie jest wystarczaj\u0105co reprezentatywna, je\u015bli mamy zamiar analizowa\u0107 dan\u0105 osob\u0119 i jej dotychczasowe \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Gardner k\u0142adzie nacisk na wag\u0119 przeprowadzania obserwacji dzieci w otoczeniu wielop\u0142aszczyznowym (takim jak klasy \u2013 spektrum, muzea dla dzieci itp.).<\/p>\n\n\n\n \u201eJe\u015bli poproszono by mnie, abym oceni\u0142 inteligencje posiadane przez dan\u0105 osob\u0119 \u2013 nie by\u0142bym w pe\u0142ni usatysfakcjonowany dop\u00f3ki bym nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zaobserwowania jak taka osoba rozwi\u0105zuje problemy w r\u00f3\u017cnych otoczeniach … nawet wtedy nie m\u00f3g\u0142bym zagwarantowa\u0107 \u017ce stworzony przeze mnie profil by\u0142by aktualny za rok czy za 2 lata.<\/p>\n\n\n\n Pr\u00f3ba oznakowania inteligencji fa\u0142szywie zak\u0142ada, \u017ce my wiemy bez cienia w\u0105tpliwo\u015bci, kt\u00f3re inteligencje s\u0105 w danym momencie zaanga\u017cowane, ale po dzi\u015b dzie\u0144 nie jeste\u015bmy w stanie tego potwierdzi\u0107 ze stuprocentow\u0105 pewno\u015bci\u0105. \u201eDop\u00f3ki nie uda nam si\u0119 wyszczeg\u00f3lni\u0107, kt\u00f3re zwoje nerwowe s\u0105 odpowiedzialne za dzia\u0142ania poszczeg\u00f3lnych inteligencji, do tego czasu nie mo\u017cemy ze stuprocentow\u0105 pewno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, kt\u00f3re inteligencje zostaj\u0105 zaanga\u017cowane w konkretnym przypadku\u201d.<\/p>\n\n\n\n Istotnym problemem dla nauczycieli jest, pomijaj\u0105c wiele aplikacji teorii inteligencji wielorakich, czy ta teoria mo\u017ce by\u0107 zmobilizowana do cel\u00f3w wywo\u0142ania konkretnych konsekwencji w edukacji. \u015awiadomo\u015b\u0107 posiadanych przez ucznia kognitywnych s\u0142abych i mocnych stron wraz ze zrozumieniem wielu sposob\u00f3w, w jakie mo\u017cna zaprezentowa\u0107 \u015bwiat na bazuj\u0105c na teorii inteligencji wielorakich Gardnera jest kluczowa na pocz\u0105tkowym etapie….<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA J\u0118ZYKOWA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 j\u0119zykow\u0105 lepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat dzi\u0119ki s\u0142owu m\u00f3wionemu pisanemu.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby lubi\u0105ce czyta\u0107 i pisa\u0107; osoby u\u017cywaj\u0105ce bogatego s\u0142ownictwa, czerpi\u0105ce przyjemno\u015b\u0107 z gry s\u0142\u00f3w i zagadek s\u0142ownych; osoby z zami\u0142owaniem do j\u0119zyk\u00f3w obcych, \u0142atwo zapami\u0119tuj\u0105ce i robi\u0105ce notatki na zaj\u0119ciach. S\u0105 to osoby z talentem oratorskim, kt\u00f3re ucz\u0105 i skutecznie argumentuj\u0105, u\u017cywaj\u0105c s\u0142owa m\u00f3wionego. To mistrzowie s\u0142owa, osoby oczytane, potrafi\u0105ce w przejrzysty spos\u00f3b spisa\u0107 my\u015bli, a tak\u017ce doskonale zrozumie\u0107 s\u0142owo pisane i m\u00f3wione.<\/p>\n\n\n\n Kt\u00f3\u017c nie lubi dobrych opowie\u015bci? Kto nie lubi dobrych \u017cart\u00f3w, zagadek lub pi\u0119knych wierszy? Je\u015bli dziecko lubi opowiada\u0107 historie, a tak\u017ce ich s\u0142ucha\u0107, najprawdopodobniej ma dobrze rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0119 j\u0119zykow\u0105. Wed\u0142ug doktora Thomasa Armstronga inteligencja j\u0119zykowa to \u201enajprawdopodobniej najbardziej uniwersalna” inteligencja spo\u015br\u00f3d wszystkich inteligencji wielorakich. Dzieci, kt\u00f3re maj\u0105 dobrze rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0119 j\u0119zykow\u0105, lubi\u0105 s\u0142ucha\u0107 i opowiada\u0107 bajki, lubi\u0105 rymowanki, gry s\u0142owne i rzeczy wykraczaj\u0105ce poza ramy konwencji. Elementy tej inteligencji, to wra\u017cliwo\u015b\u0107 na d\u017awi\u0119ki, budow\u0119 i znaczenie s\u0142\u00f3w, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 u\u017cywania j\u0119zyka do zabawiania innych, negocjacji lub instruowania<\/p>\n\n\n\n s\u0142uchaczy i czytelnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Na wiele sposob\u00f3w mo\u017cna pom\u00f3c dziecku rozwin\u0105\u0107 inteligencj\u0119 j\u0119zykow\u0105. – rozwijaj\u0105 j\u0105 \u017carty, zgadywanki, krzy\u017c\u00f3wki i gry s\u0142owne, a tak\u017ce czytanie. \u201eNajwa\u017cniejsze, by od narodzin, lub nawet jeszcze przed narodzinami, g\u0142o\u015bno czyta\u0107 dzieciom” m\u00f3wi Dee Dickinson. R\u00f3wnie wa\u017cne jest \u015bpiewanie, deklamowanie wierszy i sensowna rozmowa.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c inteligencja j\u0119zykowa ma tak wielkie znaczenie w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie, i poniewa\u017c w szko\u0142ach k\u0142adzie si\u0119 na ni\u0105 ogromny nacisk, rodzice, kt\u00f3rzy chc\u0105 pracowa\u0107 z dzieckiem w domu nad rozwojem inteligencji j\u0119zykowej, musz\u0105 by\u0107 bardzo ostro\u017cni, by nie wywiera\u0107 na dziecko zbyt wielkiej presji. Wszystko, co robi\u0105 rodzice w domu, powinno s\u0142u\u017cy\u0107 komunikacji i wytworzeniu silnej, ciep\u0142ej wi\u0119zi rodzic\u00f3w z dzie\u0107mi. Bawcie si\u0119 wi\u0119c razem, opowiadaj\u0105c i spisuj\u0105c bajki, kt\u00f3re dziecko wymy\u015bla. Rodzic mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 bajk\u0119, a potem j\u0105 przerwa\u0107 i poprosi\u0107 dziecko o dopowiedzenie dalszej cz\u0119\u015bci, gdy\u017c pomaga to w wyzwoleniu kreatywno\u015bci dziecka. Starsze dzieci mog\u0105 same spisywa\u0107 swoje opowiadania, mog\u0105 te\u017c pisa\u0107 pami\u0119tnik.<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA WIZUALNO-PRZESTRZENNA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 wizualno-przestrzenn\u0105 najlepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat dzi\u0119ki wizualizacji i orientacji przestrzennej.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby czerpi\u0105ce przyjemno\u015b\u0107 z rozkr\u0119cania i sk\u0142adania element\u00f3w w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, uk\u0142adaj\u0105ce tr\u00f3jwymiarowe uk\u0142adanki.<\/p>\n\n\n\n Osoby takie przywo\u0142uj\u0105 wspomnienia dzi\u0119ki wizualizacji i z \u0142atwo\u015bci\u0105 interpretuj\u0105 mapy i plany. Okre\u015blaj\u0105, modyfikuj\u0105 i zmieniaj\u0105 r\u00f3\u017cne aspekty \u015bwiata wizualno-przestrzennego. S\u0105 to osoby wyj\u0105tkowo wra\u017cliwe na szczeg\u00f3\u0142y, maj\u0105ce bardzo dobrze wykszta\u0142con\u0105 wyobra\u017ani\u0119; du\u017co rysuj\u0105, w spos\u00f3b graficzny przedstawiaj\u0105 swoje pomys\u0142y i bez k\u0142opotu orientuj\u0105 si\u0119 w tr\u00f3jwymiarowej przestrzeni.<\/p>\n\n\n\n Wyobra\u017amy sobie dziecko, kt\u00f3re lubi rysowa\u0107, dobrze uk\u0142ada uk\u0142adanki, w\u0142a\u015bciwie interpretuje mapy i konstruuje z klock\u00f3w skomplikowane budowle. Takie dziecko ma bogat\u0105 wyobra\u017ani\u0119 i woli ksi\u0105\u017cki z wieloma ilustracjami. Jest to dziecko z dobrze rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0105 przestrzenn\u0105, ale do wyobra\u017cenia sobie takiego dziecka r\u00f3wnie\u017c trzeba u\u017cy\u0107 inteligencji przestrzennej.<\/p>\n\n\n\n Dzieci obdarzone inteligencj\u0105 przestrzenn\u0105 \u015bwietnie radz\u0105 sobie z uk\u0142adankami, klockami Lego i wszystkimi zabawkami \u201ekonstrukcyjnymi”.<\/p>\n\n\n\n Wiele umiej\u0119tno\u015bci zaliczanych do inteligencji przestrzennej jest ci\u0105gle niedocenianych; tak\u017ce w szko\u0142ach umiej\u0119tno\u015bci te s\u0105 uznawane za mniej wa\u017cne od innych. Ellen Winner opowiada o sytuacji, jaka mia\u0142a miejsce w czasie bada\u0144 nad r\u00f3\u017cnymi rodzajami inteligencji w ramach projektu Project Zero w latach 1984-1993, gdy poproszono dzieci o roz\u0142o\u017cenie maszynki do mielenia mi\u0119sa, a nast\u0119pnie o ponowne posk\u0142adanie element\u00f3w w ca\u0142o\u015b\u0107. \u201eJeden z ch\u0142opc\u00f3w nie nad\u0105\u017ca\u0142 za pozosta\u0142ymi w czasie zaj\u0119\u0107 szkolnych, lecz zadane przez nas \u0107wiczenie wykona\u0142 zdecydowanie najlepiej. Nauczyciele nie ukrywali wzruszenia, gdy odkryli, \u017ce s\u0105 zadania, w kt\u00f3rych ten ch\u0142opiec m\u00f3g\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 niekwestionowany sukces”.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli rodzice nie zareaguj\u0105 w por\u0119, dzieci obdarzone wyj\u0105tkow\u0105 inteligencj\u0105 wizualnoprzestrzenn\u0105, kt\u00f3re jednocze\u015bnie nie maj\u0105 dobrze rozwini\u0119tej inteligencji werbalnej i matematycznej, mog\u0105 odnosi\u0107 wra\u017cenie pora\u017cki. Nale\u017cy wspiera\u0107 rozw\u00f3j inteligencji wizualno-przestrzennej dziecka na wszelkie mo\u017cliwe sposoby, a przyniesie to korzy\u015bci dzieciom i rodzicom. Warto mie\u0107 pod r\u0119k\u0105 materia\u0142y do prac plastycznych, mo\u017cna zapisa\u0107 dziecko na zaj\u0119cia plastyczne, lub wsp\u00f3lnie z dzieckiem skleja\u0107 modele lub uk\u0142ada\u0107 uk\u0142adanki. Doskona\u0142\u0105 zabaw\u0119 umo\u017cliwiaj\u0105 klocki Lego. Pozwalajcie dzieciom czyta\u0107 mapy i pilotowa\u0107 w czasie jazdy samochodem.<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA MUZYCZNA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 muzyczn\u0105 najlepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat przez rytm i melodi\u0119.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Szybko dostrzegaj\u0105 wzory, \u0142atwo rozpoznaj\u0105 rytm, lubi\u0105 r\u00f3\u017cnorodn\u0105 muzyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nuc\u0105, wybijaj\u0105 takt muzyki, \u015bpiewaj\u0105 lub graj\u0105 na instrumencie, maj\u0105 trudno\u015bci w koncentracji, je\u015bli s\u0142ycha\u0107 muzyk\u0119, lubi\u0105 rytm i poezj\u0119. Poznaj\u0105, doceniaj\u0105 i tworz\u0105 rytmy i melodie. \u0142atwo odr\u00f3\u017cniaj\u0105 poszczeg\u00f3lne elementy muzyczne.<\/p>\n\n\n\n Jak twierdzi Howard Gardner \u2014 tw\u00f3rca teorii inteligencji wielorakich \u2014 inteligencja muzyczna pojawia si\u0119 najwcze\u015bniej, co oznacza, \u017ce \u0142atwo ten dar u dziecka zauwa\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Dzieci obdarzone t\u0105 inteligencj\u0105 zamieniaj\u0105 w muzyk\u0119 prawie wszystko, co robi\u0105. Cz\u0119sto \u0142adnie \u015bpiewaj\u0105 i potrafi\u0105 gra\u0107 na instrumentach muzycznych. Nawet gdy nie s\u0142uchaj\u0105 muzyki, cz\u0119sto s\u0142ysz\u0105 melodie \u201ew wyobra\u017ani”. Wybijaj\u0105 rytm, \u015bpiewaj\u0105 i nuc\u0105 podczas odrabiania lekcji, a tak\u017ce w\u00f3wczas, gdy ucz\u0105 si\u0119 nowych rzeczy.<\/p>\n\n\n\n Dziecko obdarzone inteligencj\u0105 muzyczn\u0105 mo\u017ce tak\u017ce umie\u0107 rozpozna\u0107 niew\u0142a\u015bciwie zagrane lub wy\u015bpiewane d\u017awi\u0119ki. Zwykle dzieci takie umiej\u0105 doskonale wybija\u0107 rytm do muzyki i potrafi\u0105 odtworzy\u0107 melodi\u0119, kt\u00f3r\u0105 us\u0142ysza\u0142y zaledwie raz lub dwa razy.<\/p>\n\n\n\n Jak post\u0119powa\u0107, aby rozwin\u0105\u0107 inteligencj\u0119 muzyczna?<\/p>\n\n\n\n \u0141\u0105czcie z muzyk\u0105 wszystko, co tylko mo\u017cna. Na spacerze pytajcie: Jakie d\u017awi\u0119ki teraz s\u0142yszysz? Stawiajcie przed dzieckiem zadania, kt\u00f3re pomog\u0105 mu wykorzysta\u0107 wrodzone zdolno\u015bci muzyczne. Mo\u017cna zach\u0119ci\u0107 dziecko do wyst\u0105pienia przed publiczno\u015bci\u0105 lub do napisania piosenki.<\/p>\n\n\n\n Wykorzystuj\u0105c \u0142atwo\u015b\u0107, z jak\u0105 dziecko pracuje z muzyk\u0105, mo\u017cna tak\u017ce wesprze\u0107 je w zdobywaniu wiedzy w innych dziedzinach. Doktor Thomas Armstrong zach\u0119ca do odtwarzania muzyki w tle podczas pracy lub nauki; ci\u0105g fakt\u00f3w lub spis rzeczy do zapami\u0119tania mo\u017cna zamieni\u0107 w piosenk\u0119.<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA RUCHOWA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 ruchow\u0105 najlepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat przez ruch i fizyczny kontakt.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby lubi\u0105ce ruch i kontakt fizyczny. Du\u017ce znaczenie odgrywaj\u0105 dla nich zwierz\u0119ta i \u015brodowisko naturalne. Rado\u015b\u0107 sprawia im zg\u0142\u0119bianie tajnik\u00f3w biologii i zagadnie\u0144 ekologicznych. Dobrze pisz\u0105 i dobrze licz\u0105, lubi\u0105 wymy\u015bla\u0107 nowe gry. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 kontroluj\u0105 ruchy swojego cia\u0142a i bez trudu pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 przedmiotami. Lubi\u0105 biega\u0107, biwakowa\u0107, p\u0142ywa\u0107, je\u017adzi\u0107 na nartach, ta\u0144czy\u0107, nie potrafi\u0105 usiedzie\u0107 w miejscu. Wszystkiego musz\u0105 dotkn\u0105\u0107 i s\u0105 bardzo wra\u017cliwi na dotyk.<\/p>\n\n\n\n Prawdopodobnie najgorzej rozumian\u0105 inteligencj\u0105 jest inteligencja ruchowa. Dzieci obdarzone inteligencj\u0105 ruchow\u0105 maj\u0105 problemy z usiedzeniem na miejscu i wol\u0105 poznawa\u0107 nowe rzeczy, dotykaj\u0105c ich.<\/p>\n\n\n\n Pojawia si\u0119 problem, gdy takie dzieci znajduj\u0105 si\u0119 w zamkni\u0119tym otoczeniu (na przyk\u0142ad w klasie szkolnej), gdzie oczekuje si\u0119 od nich skupienia i ciszy.<\/p>\n\n\n\n Inteligencja ruchowa cz\u0119sto nie jest postrzegana jako dar, lecz jest b\u0142\u0119dnie interpretowana jako zaburzenia uczenia, lub nawet jako choroba \u2014 uwa\u017ca doktor Armstrong. Czasem nawet u takich dzieci rozpoznaje si\u0119 ADHD i przepisuje im \u015brodki farmakologiczne.<\/p>\n\n\n\n Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce inteligencja ruchowa nie jest zjawiskiem negatywnym. Thomas Armstrong poleca zach\u0119cenie dziecka do uprawiania sportu, do przyst\u0105pienia do grupy teatralnej, uczestnictwa w zaj\u0119ciach artystycznych (np. rze\u017abiarstwo), wykonywania modeli itp. Mo\u017cna tak\u017ce pom\u00f3c dziecku w zastosowaniu jego zdolno\u015bci ruchowych w bardziej tradycyjnych procesach poznawania wiedzy. Je\u015bli dziecko ma nauczy\u0107 si\u0119 na przyk\u0142ad stolic poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, mo\u017ce narysowa\u0107 kred\u0105 map\u0119 na chodniku, napisa\u0107 wszystkie stolice i \u201eje\u017adzi\u0107” od jednej stolicy do kolejnej. Dziecko mo\u017ce te\u017c u\u0142o\u017cy\u0107 map\u0119 z uk\u0142adanki, albo wykorzysta\u0107 swoje cia\u0142o jako map\u0119 i w poszczeg\u00f3lnych miejscach cia\u0142a umieszcza\u0107 odpowiednie stolice.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c inteligencja ruchowa mo\u017ce by\u0107 najmniej doceniana, i mo\u017ce trudniej j\u0105 zastosowa\u0107 i\u017c pozosta\u0142e inteligencje, to jednak zdecydowanie nale\u017cy j\u0105 doceni\u0107. \u201eInteligencja ruchowa jest w \u017cyciu bardzo wa\u017cna” \u2014 twierdzi Thomas Armstrong. \u201eTak \u0142atwo mo\u017cna pozby\u0107 si\u0119 kalkulatora, notatnika, komputera, lecz cia\u0142o zawsze ze sob\u0105 zabieramy”.<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA LOGICZN0 – MATEMATYCZNA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 matematyczn\u0105 i logiczn\u0105 najlepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat przez ci\u0105gi zdarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Lubi\u0105 porz\u0105dek i denerwuj\u0105 si\u0119, gdy przebywaj\u0105 z osobami niezorganizowanymi. Dok\u0142adnie wykonuj\u0105 precyzyjne instrukcje, zbieraj\u0105 informacje, by rozwi\u0105zywa\u0107 problemy. Cz\u0119sto potrafi\u0105 dokonywa\u0107 szybkich kalkulacji w pami\u0119ci. Lubi\u0105 gry i zagadki prowokuj\u0105ce do my\u015blenia. Maj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 logicznego my\u015blenia, szeregowania, dostrzegania przyczyn i skutk\u00f3w, tworzenia hipotez, dostrzegania wzor\u00f3w. Maj\u0105 racjonalne spojrzenie na \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Dziecko stawia pierwszy krok w kierunku rozwoju inteligencji logiczno-matematycznej, zanim jeszcze zacznie chodzi\u0107. Bierze do r\u0119ki przedmioty, bada je, poznaje zwi\u0105zki mi\u0119dzy przyczyn\u0105 i skutkiem \u2014 je\u015bli popchnie pi\u0142k\u0119, pi\u0142ka si\u0119 toczy. Dziecko poznaje tak\u017ce takie poj\u0119cia jak \u201ewi\u0119cej” oraz \u201emniej”. Nast\u0119pnie dziecko uczy si\u0119 liczy\u0107 elementy i wykonywa\u0107 \u201ekonkretne dzia\u0142ania matematyczne” takie jak odejmowanie dw\u00f3ch \u015bwieczek z ca\u0142ego pude\u0142ka \u015bwieczek, dodawanie klock\u00f3w do wie\u017cy z klock\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z teoriami rozwoju psychologicznego dziecka, kt\u00f3rych autorami s\u0105 Jean Piaget i Howard Gardner, wy\u017csze my\u015blenie logiczne i matematyczne rozpoczyna si\u0119, gdy dziecko potrafi od\u0142o\u017cy\u0107 przedmioty i wykonywa\u0107 obliczenia, stosuj\u0105c liczby i symbole. Nie trzeba wyobra\u017ca\u0107 sobie kr\u00f3lik\u00f3w i klatek. Umys\u0142 mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na zasadach matematycznych, by umo\u017cliwi\u0107 rozwi\u0105zanie r\u00f3wnania. Zadania logiczno-s\u0142owne r\u00f3wnie\u017c zbudowane s\u0105 na zasadach. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce mamy zdanie: \u201eJe\u015bli jest zima, nazywam si\u0119 Fryderyk”. Gdy wiemy, \u017ce jest zima, mo\u017cemy wydedukowa\u0107, \u017ce nasz rozm\u00f3wca ma na imi\u0119 Fryderyk. Nie ma znaczenia fakt, \u017ce imi\u0119 zwykle nie zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od pory roku. Mark Wahl \u2014 specjalista w dziedzinie matematyki z ponad 20 letnim sta\u017cem naukowym \u2014 twierdzi, \u017ce \u201ewczesn\u0105 oznak\u0105 rozwoju my\u015blenia logiczno-matematycznego jest zami\u0142owanie sze\u015bcio- i siedmiolatk\u00f3w do odnajdywania zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy liczbami. Dzieci w tym wieku z zachwytem pytaj\u0105: \u201eWiesz, \u017ce 21 to tak jak trzy razy po 7?”<\/p>\n\n\n\n Niestety, jak twierdzi Mark Wahl, wiele dzieci traci zapa\u0142 do liczenia, zanim osi\u0105gnie ten etap.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli w szko\u0142ach wprowadza si\u0119 liczenie abstrakcyjne oparte na zapami\u0119tywaniu, zanim dzieci s\u0105 gotowe do stosowania matematycznych symboli, nawet dzieci z wyj\u0105tkowo dobrze rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0105 logiczno-matematyczn\u0105 mog\u0105 si\u0119 zniech\u0119ci\u0107, gdy\u017c nie mog\u0105 stosowa\u0107 takiego sposobu liczenia, jaki im najbardziej odpowiada.<\/p>\n\n\n\n Aby rozwin\u0105\u0107 w dziecku my\u015blenie logiczno-matematyczne, Mark Wahl radzi, by \u201ezadawa\u0107 intryguj\u0105ce matematyczne zagadki \u2014 takie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym dziecko na chwil\u0119 si\u0119 zatrzyma i pomy\u015bli”. Trzeba jak najcz\u0119\u015bciej zach\u0119ca\u0107 dziecko do obliczania uzyskanego rabatu, szacowania, ile jest makaronu w ka\u017cdym talerzu, a tak\u017ce do rozwi\u0105zywania takich zagadek jak: Ilu kierowc\u00f3w potrzeba do przewiezienia dru\u017cyny pi\u0142karskiej? Mark Wahl zach\u0119ca rodzic\u00f3w, by codziennie stawiali przed dzie\u0107mi zadania polegaj\u0105ce na szacowaniu, liczeniu w pami\u0119ci i rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w. \u201eDzieci cudownie si\u0119 rozwijaj\u0105, gdy widz\u0105, \u017ce ich rachunki s\u0105 dla rodzic\u00f3w bardzo wa\u017cne. A umiej\u0119tno\u015b\u0107 liczenia dzieci wykorzystaj\u0105 tak\u017ce na lekcjach matematyki w szkole” \u2014 twierdzi Mark Wahl.<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA INTERPERSONALNA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 najlepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat, obserwuj\u0105c go oczyma innych ludzi.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ucz\u0105 si\u0119 przez kontakt z innymi osobami.<\/p>\n\n\n\n Umiej\u0105 wypracowa\u0107 kompromis, negocjuj\u0105 i potrafi\u0105 odczu\u0107 emocje oraz intencje innych os\u00f3b. Potrafi\u0105 spojrze\u0107 na \u015bwiat oczyma drugiej osoby. S\u0105 to osoby obdarzone zdolno\u015bciami przyw\u00f3dczymi, kt\u00f3re umiej\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 w \u015bwiecie polityki. Maj\u0105 wiele zainteresowa\u0144 i ucz\u0119szczaj\u0105 na wiele dodatkowych zaj\u0119\u0107. Umiej\u0105 organizowa\u0107 prac\u0119 w grupie i tworz\u0105 pozytywn\u0105 atmosfer\u0119, kt\u00f3ra pomaga skupi\u0107 si\u0119 na wysi\u0142kach grupy. Potrafi\u0105 przyj\u0105\u0107 konstruktywne uwagi i odpowiednio zmieni\u0107 swoje post\u0119powanie. Jasno i precyzyjnie przedstawiaj\u0105 swoje potrzeby, przy konfrontacji wykazuj\u0105 si\u0119 asertywno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Elementy inteligencji personalnej wykorzystujemy prawie we wszystkich naszych poczynaniach. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wspomagania rozwoju tej inteligencji poprzez np.<\/p>\n\n\n\n umo\u017cliwienie dzieciom zabaw w wi\u0119kszym gronie i zaleca tak\u017ce, by dzieci uczy\u0142y siebie nawzajem. \u201ePozw\u00f3lmy im uczestniczy\u0107 w \u017cyciu spo\u0142ecznym, w \u017cyciu klub\u00f3w, komitet\u00f3w, w zaj\u0119ciach pozalekcyjnych i w dzia\u0142alno\u015bci organizacji opartych na wolontariacie. Cz\u0119sto dyskutujmy i rozwi\u0105zujmy problemy w gronie rodzinnym. Wsp\u00f3lnie pracujmy” \u2014 radzi Thomas Armstrong.<\/p>\n\n\n\n \u201eZdecydowanie za cz\u0119sto o \u017cyciu si\u0119 tylko m\u00f3wi” \u2014 twierdzi Thomas Hoerr i dodaje, \u017ce dzieci z rozwini\u0119t\u0105 inteligencja j\u0119zykow\u0105 dobrze radz\u0105 sobie w takich sytuacjach, ale pozosta\u0142e dzieci wiele trac\u0105. Tak\u017ce dzieci z rozwini\u0119tymi bardziej \u201eakademickimi” inteligencjami wiele trac\u0105 i nie rozwijaj\u0105 w odpowiednim stopniu wa\u017cnych inteligencji personalnych.<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA INTRAPERSONALNA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 intrapersonaln\u0105 najlepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat, patrz\u0105c na niego ze swojego punktu widzenia.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Maj\u0105 jasno sprecyzowany punkt widzenia, odczucia i motywy dzia\u0142ania. Lubi\u0105 prac\u0119 w samotno\u015bci, zwykle odnosz\u0105 sukcesy i nie potrzebuj\u0105 motywacji zewn\u0119trznej, a tak\u017ce osoby odznaczaj\u0105ce si\u0119 samodyscyplin\u0105. Lubi\u0105 wiedzie\u0107, dlaczego wykonuj\u0105 konkretne zadania.<\/p>\n\n\n\n Potrafi\u0105 w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107 w\u0142asne umiej\u0119tno\u015bci i s\u0142abo\u015bci, ch\u0119tnie podejmuj\u0105 wyzwania.<\/p>\n\n\n\n Inteligencja intrapersonalna pomaga dziecku zrozumie\u0107, \u017ce najwa\u017cniejszy wp\u0142yw jaki mo\u017ce wywiera\u0107, to umiej\u0119tno\u015b\u0107 wywierania wp\u0142ywu na siebie. Ta inteligencja pozwala ka\u017cdemu z nas wejrze\u0107 w siebie i zobaczy\u0107, nad czym nale\u017cy popracowa\u0107. Inteligencja intrapersonalna w po\u0142\u0105czeniu z inteligencj\u0105 interpersonaln\u0105 pomaga ludziom wybra\u0107 najlepsz\u0105 drog\u0119 w \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n New City School to wyj\u0105tkowa prywatna szko\u0142a w Saint Louis w stanie Missouri, w kt\u00f3rej wcielane s\u0105 w \u017cycie teorie autorstwa Howarda Gardnera \u2014 widoczne s\u0105 one we wszystkich aspektach procesu edukacyjnego. Szko\u0142a ta na swej stronie WWW udost\u0119pnia rodzicom informacje, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c w odkryciu u dziecka wyj\u0105tkowo dobrze rozwini\u0119tej inteligencji intrapersonalnej.<\/p>\n\n\n\n W szkole New City School panuje przekonanie, \u017ce dziecko z dobrze rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0105 intrapersonaln\u0105 zna i rozumie swoje uczucia i swoje mocne strony. Takie dziecko wie, kiedy mo\u017cna poprosi\u0107 o pomoc, a kiedy nale\u017cy rozwi\u0105za\u0107 problem samodzielnie. Dziecko obdarzone inteligencj\u0105 intrapersonaln\u0105 wie, jakie sytuacje s\u0105 dla niego odpowiednie, a jakich powinno unika\u0107.<\/p>\n\n\n\n Takie dziecko przyjmuje odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje post\u0119powanie, zna swoje mo\u017cliwo\u015bci,lecz jest tak\u017ce ch\u0119tne do podejmowania ryzyka. Aktywnie szuka opinii innych os\u00f3b i wykorzystuje je, podejmuj\u0105c ryzyko, by poszerza\u0107 swoje osobiste horyzonty. Pr\u00f3buje swoich si\u0142 nawet w sytuacjach, w kt\u00f3rych wie, \u017ce mo\u017ce nie wykaza\u0107 si\u0119 wystarczaj\u0105cymi umiej\u0119tno\u015bciami, d\u0105\u017c\u0105c do wyznaczonego sobie celu \u2014 nie porzuca swoich ambicji i nie rozpami\u0119tuje swoich s\u0142abo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Doktor Thomas Hoerr \u2014 dyrektor szko\u0142y New City School \u2014 uwa\u017ca, \u017ce rodzice mog\u0105 zrozumie\u0107 inteligencj\u0119 intrapersonaln\u0105 swoich dzieci, je\u015bli sami t\u0119 inteligencj\u0119 wykorzystuj\u0105 w \u017cyciu. Twierdzi, i\u017c ka\u017cdy rodzic powinien posiada\u0107 \u201e\u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce dzieci mog\u0105 by\u0107 m\u0105dre na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w”. Tak\u017ce rodzice powinni przyjrze\u0107 si\u0119 swojemu profilowi inteligencji, by mogli dostrzec, jakie s\u0105 ich mocne strony, a tak\u017ce by zorientowali si\u0119, czego staraj\u0105 si\u0119 unika\u0107. \u201eCzy wolicie sp\u0119dza\u0107 wolny czas na pracach w ogr\u00f3dku?” \u2014 pyta Thomas Hoerr. \u201eA mo\u017ce wolicie zaszy\u0107 si\u0119 w fotelu, by przemy\u015ble\u0107 sprawy, kt\u00f3rym nie po\u015bwi\u0119cili\u015bcie wystarczaj\u0105co wiele czasu w ci\u0105gu dnia?”. Zwykle spos\u00f3b sp\u0119dzania wolnego czasu dobrze okre\u015bla nasze mocne strony.<\/p>\n\n\n\n Gdy dowiemy si\u0119, jakie inteligencje mamy dobrze rozwini\u0119te, mo\u017cemy umo\u017cliwi\u0107 dzieciom kontakt z osobami posiadaj\u0105cymi umiej\u0119tno\u015bci, jakich nam brakuje, a kt\u00f3re dziecko powinno pozna\u0107, by \u0142atwiej wkroczy\u0107 w \u017cycie. Czasem b\u0119dzie trzeba poprosi\u0107 o pomoc rodzin\u0119 lub przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy s\u0105 utalentowani w poszczeg\u00f3lnych dziedzinach. \u201eZnany jest nam system wsp\u00f3lnego doje\u017cd\u017cania do pracy samochodem. Dlaczego wi\u0119c nie mo\u017cna w grupie czerpa\u0107 korzy\u015bci z inteligencji poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b?” \u2014 proponuje Thomas Hoerr. W ten spos\u00f3b mo\u017cna da\u0107 dziecku mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawdzenia, jakie umiej\u0119tno\u015bci powinno rozwin\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n Doktor Thomas Armstrong w ksi\u0105\u017cce zatytu\u0142owanej In Their Own Way (W ich w\u0142asny spos\u00f3b) [wyd. Putnam, 2000] wyra\u017ca pogl\u0105d, i\u017c najlepszym sposobem rozwoju dziecka posiadaj\u0105cego dobrze rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0119 intrapersonaln\u0105, obdarzonego tak\u017ce umiej\u0119tno\u015bci\u0105 samo-motywacji, jest stworzenie dla niego takich warunk\u00f3w, by samo okre\u015bla\u0142o dla siebie nowe cele, by samo wybiera\u0142o nowe zadania i we w\u0142asnym tempie wykonywa\u0142o zaplanowane przez siebie prace. Takie dziecko musi mie\u0107 \u201eszans\u0119 do\u015bwiadczenia samodzielnej nauki, samo powinno wyznacza\u0107 tempo nauki, a gry i zabawy powinny by\u0107 specjalnie dla niego zindywidualizowane”. Jak twierdzi Thomas Armstrong, wa\u017cne jest te\u017c, by dziecko mia\u0142o w domu zaciszne miejsce, gdzie mo\u017ce w samotno\u015bci rozwija\u0107 swoje hobby i zainteresowania, a tak\u017ce \u2014 je\u015bli b\u0119dzie mia\u0142o tak\u0105 potrzeb\u0119 \u2014 wciszy odda\u0107 si\u0119 introspekcji.<\/p>\n\n\n\n INTELIGENCJA PRZYRODNICZA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby obdarzone inteligencj\u0105 \u015brodowiskow\u0105 najlepiej rozumiej\u0105 \u015bwiat przez swoje otoczenie.<\/p>\n\n\n\n Charakterystyka:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby lubi\u0105ce prac\u0119 i przebywanie na \u015bwie\u017cym powietrzu. Takie osoby wierz\u0105, \u017ce bardzo wa\u017cna jest przyroda i ekologia, a tak\u017ce zwierz\u0119ta. Rozumiej\u0105 i \u0142atwo zapami\u0119tuj\u0105 r\u00f3\u017cne gatunki wyst\u0119puj\u0105ce w ich otoczeniu. Cz\u0119sto uprawiaj\u0105 ogr\u00f3dki i lubi\u0105 \u201ed\u0142uba\u0107 w ziemi”. Osoby klasyfikuj\u0105ce przedmioty w hierarchie – osoby wychowane w \u015brodowisku miejskim mog\u0105 rozwija\u0107 swoje zdolno\u015bci w kierunku zapami\u0119tywania i klasyfikowania przedmiot\u00f3w w ich \u201enaturalnym” \u015brodowisku \u2014 mog\u0105 to by\u0107 na przyk\u0142ad samochody, sportowe buty, ok\u0142adki p\u0142yt.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli opowiesz dziecku, co dzieje si\u0119 w ZOO… czy dziecko uwierzy ci, a potem \u201ewymusi” wycieczk\u0119 do ZOO? Czy twoja c\u00f3rka zna tyle dinozaur\u00f3w, \u017ce mog\u0142aby by\u0107 doradc\u0105 przy produkcji Parku Jurajskiego? Czy twoje dziecko sieje i piel\u0119gnuje ro\u015blinki albo ma hodowl\u0119 mr\u00f3wek przy domu? Je\u015bli tak jest, to istnieje bardzo du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce twoje dziecko ma bardzo dobrze rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0119 przyrodnicz\u0105.<\/p>\n\n\n\n Inteligencja przyrodnicza to \u00f3sma, ostatnia, inteligencja wyszczeg\u00f3lniona przez Howarda Gardnera i oznacza ona umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozumienia \u015bwiata ro\u015blin i zwierz\u0105t, a tak\u017ce poznania ich r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i potrzeb. Jest to inteligencja rolnik\u00f3w, ogrodnik\u00f3w, weterynarzy, botanik\u00f3w, przyrodnik\u00f3w i oceanograf\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Howard Gardner opisuje t\u0119 inteligencj\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eTa umiej\u0119tno\u015b\u0107 by\u0142a wysoce ceniona w czasach my\u015bliwych, ogrodnik\u00f3w i farmer\u00f3w, lecz dzisiaj nadal pozostaje niezb\u0119dna na przyk\u0142ad dla botanik\u00f3w. S\u0105dz\u0119 te\u017c, \u017ce znaczna wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b w naszym konsumpcyjnym \u015bwiecie jest obdarzona wysoce rozwini\u0119t\u0105 inteligencj\u0105 przyrodnicz\u0105, co w dzisiejszych czasach oznacza umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozpoznawania ogromniej liczby marek samochod\u00f3w, marek obuwia, rodzaj\u00f3w kosmetyk\u00f3w itp.”.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie nie trzeba by\u0107 przyrodnikiem ani naukowcem, aby pom\u00f3c dziecku rozwin\u0105\u0107 inteligencj\u0119 przyrodnicz\u0105. Maggie Meyer, wsp\u00f3\u0142autorka ksi\u0105\u017cki Discovering the Naturalist Intelligence: Developing Science Skills Through Adventures in the Schoolyard (Odkrywanie inteligencji przyrodniczej \u2014 rozw\u00f3j umiej\u0119tno\u015bci akademickich przez przygody w szkolnym ogr\u00f3dku) [wyd. Zephyr Press, 1998], opracowa\u0142a \u0107wiczenie, kt\u00f3re nazwa\u0142a A Quick Quadrat (szybka grz\u0105dka). \u0106wiczenie to mo\u017cna wykona\u0107 w szkole oraz w domu. Wystarczy tylko przygotowa\u0107 1 metr sznurka.<\/p>\n\n\n\n Poka\u017c dziecku, jak nale\u017cy zwi\u0105za\u0107 ko\u0144ce sznurka i ukszta\u0142tujcie ze sznurka kwadrat.<\/p>\n\n\n\n Wyt\u0142umacz, co to jest grz\u0105dka, i jak naukowcy zbieraj\u0105 informacje dzi\u0119ki prowadzeniu obserwacji na okre\u015blonym obszarze. Pozw\u00f3l dziecku wybra\u0107 miejsce \u2014 mo\u017ce to by\u0107 trawnik, a nawet chodnik przy domu. We\u017acie ze sob\u0105 notes i o\u0142\u00f3wek i zach\u0119\u0107 dziecko, by spisa\u0142o wszystko, co znajdzie na wyznaczonej grz\u0105dce. Dziecko mo\u017ce spisa\u0107 dos\u0142ownie wszystko, co znajdzie \u2014 kamyki, robaki, ro\u015bliny, nasiona.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnie dziecko mo\u017ce narysowa\u0107 map\u0119 wyznaczonej przez siebie \u201egrz\u0105dki” lub stworzy\u0107 katalog \u201eodkrytych” tam rzeczy. Mo\u017cna te\u017c zach\u0119ci\u0107 dziecko, by wybra\u0142o jeden szczeg\u00f3lny element i wymy\u015bli\u0142o histori\u0119 opisuj\u0105c\u0105, w jaki spos\u00f3b trafi\u0142 on na \u201egrz\u0105dk\u0119”. Mo\u017cna te\u017c wybra\u0107 jeden przedmiot do bardziej szczeg\u00f3\u0142owych bada\u0144, by w ten spos\u00f3b wydoby\u0107 na \u015bwiat\u0142o dzienne zami\u0142owanie dziecka do ro\u015blin, ska\u0142 lub owad\u00f3w. \u201eDzieci z zami\u0142owaniami przyrodniczymi rozkwitaj\u0105, gdy mog\u0105 du\u017co czasu sp\u0119dza\u0107 na \u015bwie\u017cym powietrzu” pisze doktor Thomas Armstrong w swej najnowszej ksi\u0105\u017cce zatytu\u0142owanej In Their Own Way: Discovering and encouraging your child’s multiple intelligences (W ich w\u0142asny spos\u00f3b \u2014 Odkrywanie i wspieranie inteligencji wielorakich dziecka) [wyd. Putnam, 2000]. \u201eAby pom\u00f3c dziecku w prowadzeniu jego w\u0142asnych bada\u0144, rodzice powinni zapewni\u0107 mu odpowiednie narz\u0119dzia, takie jak okulary, szk\u0142o powi\u0119kszaj\u0105ce, gogle do prowadzenia podwodnych obserwacji lub zestaw dla m\u0142odego w\u0119drowca \u2014 do zbierania pr\u00f3bek w czasie wycieczek”. Thomas Armstrong zach\u0119ca tak\u017ce rodziny do wsp\u00f3lnego ogl\u0105dania program\u00f3w przyrodniczych, do posiadania zwierz\u0105tek (nawet takich ma\u0142ych jak na przyk\u0142ad mr\u00f3wki), a tak\u017ce odwiedzania muze\u00f3w przyrodniczych, ogrod\u00f3w zoologicznych i innych miejsc, w kt\u00f3rych mo\u017cna obserwowa\u0107 \u017cyj\u0105c\u0105 przyrod\u0119. Jest wiele innych dziedzin, w kt\u00f3rych doro\u015bli i dzieci mog\u0105 by\u0107 utalentowani, i dlatego trzeba te talenty docenia\u0107, piel\u0119gnowa\u0107 i promowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Opracowano na podstawie:<\/p>\n\n\n\n TRENDY uczenie w XXI wieku. Internetowy magazyn CODN nr 4\/8 2006<\/p>\n\n\n\n Ma\u0142gorzata Taraszkiewicz & Colin Rose \u201eInteligencje Wielorakie w klasie\u201d<\/p>\n\n\n\n Seria: INSPIRACJE Jak uczy\u0107 uczni\u00f3w uczenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Opublikowany 2010-11-25 11:38:31 Id autora=62 Id wpisu = 18 Opublikowany 2011-03-03 19:45:36 Id autora=63 Id wpisu = 36 Opublikowany 2011-03-03 19:52:05 Id autora=63 Id wpisu = 37 Opublikowany 2011-03-03 19:54:46 Id autora=63 Id wpisu = 38 Opublikowany 2011-05-15 08:58:24 Id autora=63 Id wpisu = 53 Jazz chant is a poem that use jazz rhythms to illustrate the natural stress and intonation patterns of conversational American English. Jazz chants provide an innovative and exciting way to improve your student’s speaking and listening comprehension skills while reinforcing the language structures of everyday situation. The author of the idea is Carolyn Graham.<\/p>\n\n\n\n How to use Jazz Chants in the classroom<\/strong><\/p>\n\n\n\n You can use these jazz chants in a variety of fun ways. You can practice stress and rhythm with your class, to help your students sound more natural when they speak English. Also, because each jazz chant focuses on different vocabulary and grammar, you can also use them to review important words and structures! Here are some ideas on how to use these jazz chants with your class.<\/p>\n\n\n\n Practice stress and rhythm<\/strong><\/p>\n\n\n\n Choose a jazz chant you want to use and make one copy of the chant for every pair of students in your class. Review vocabulary<\/strong><\/p>\n\n\n\n Check the vocabulary focus for each jazz chant and choose one you want to review. Make one copy of the Recording script for every two students in your class. Review grammar<\/strong><\/p>\n\n\n\n Check the grammar focus for each jazz chant and choose one you want to review. Make one copy of the Recording script for every two students in your class. Tip!<\/strong> To help students identify the stress and rhythm, clap your hands in time to the beat. Encourage them to do the same.<\/p>\n\n\n\n Tip!<\/strong> Remember, these are supposed to be fun! Keep the pace of the class quick and lively, and try to always make sure students join in the singing.<\/p>\n\n\n\n Some examples:<\/p>\n\n\n\n Couch potato<\/p>\n\n\n\n Do you like to swim?<\/p>\n\n\n\n Do you like to ski?<\/p>\n\n\n\n I’m a couch potato.<\/p>\n\n\n\n I like TV.<\/p>\n\n\n\n Does he like to swim?<\/p>\n\n\n\n Does he like to ski?<\/p>\n\n\n\n He’s a couch potato.<\/p>\n\n\n\n He likes TV..<\/p>\n\n\n\n He doesn’t like to swim.<\/p>\n\n\n\n He doesn’t like to ski.<\/p>\n\n\n\n He’s a couch potato.<\/p>\n\n\n\n He likes TV.<\/p>\n\n\n\n My computer’s crashed<\/strong><\/p>\n\n\n\n Computer, computer,<\/p>\n\n\n\n I love my computer.<\/p>\n\n\n\n My printer, my keyboard, my mouse.<\/p>\n\n\n\n I never have problems,<\/p>\n\n\n\n I use it all day.<\/p>\n\n\n\n I never go out of the house!<\/p>\n\n\n\n Computer, computer,<\/p>\n\n\n\n I hate my computer.<\/p>\n\n\n\n My modem, my disk drive, my screen.<\/p>\n\n\n\n I always have problems,<\/p>\n\n\n\n It’s driving me crazy.<\/p>\n\n\n\n Computers make me want to scream!<\/p>\n\n\n\n Wasn’t that a shame!<\/p>\n\n\n\n Wasn’t that a shame?<\/p>\n\n\n\n What do you mean?<\/p>\n\n\n\n Bill was ill.<\/p>\n\n\n\n Dick was sick.<\/p>\n\n\n\n Kate was late.<\/p>\n\n\n\n Wasn’t that a shame?<\/p>\n\n\n\n Was Bill really ill?<\/p>\n\n\n\n Yes,he was.<\/p>\n\n\n\n Was Dick really sick?<\/p>\n\n\n\n Yes, he was.<\/p>\n\n\n\n Was Kate really late?<\/p>\n\n\n\n Yes, she was.<\/p>\n\n\n\n What a shame!<\/p>\n\n\n\n What a shame!<\/p>\n\n\n\n Good luck in the classroom !<\/p>\n\n\n\n Opublikowany 2011-03-12 22:00:09 Id autora=64 Id wpisu = 43 Opublikowany 2011-05-15 09:02:04 Id autora=63 Id wpisu = 54 Opublikowany 2011-05-15 09:03:42 Id autora=63 Id wpisu = 55 Opublikowany 2011-05-15 09:05:20 Id autora=63 Id wpisu = 56 Opublikowany 2011-05-15 09:06:56 Id autora=63 Id wpisu = 57 Opublikowany 2011-05-15 09:08:37 Id autora=63 Id wpisu = 58 Opublikowany 2011-05-15 09:10:21 Id autora=63 Id wpisu = 59 Opublikowany 2011-05-15 09:12:00 Id autora=63 Id wpisu = 60 Opublikowany 2011-05-15 09:13:45 Id autora=63 Id wpisu = 61 Visit in Basque country – March 2011.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z wizyt\u0105 robocz\u0105 w kraju Bask\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Gdzie le\u017cy odleg\u0142a kraina Bask\u00f3w? Mieli\u015bmy okazj\u0119 pozna\u0107 j\u0105 w marcu podczas roboczej wizyty w ramach programu Comenius. Jest to nasz drugi projekt mi\u0119dzynarodowej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzyszkolnej, tym razem nosz\u0105cy tytu\u0142 \u201e INTELIGENCJE WIELORAKIE SZANS\u0104 ROZWOJU EUROPEJCZYK\u00d3W\u201d. Wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy szko\u0142ami z Wielkiej Brytanii, W\u0142och oraz z Hiszpanii, w\u0142a\u015bnie z krainy Bask\u00f3w, rozpocz\u0119li\u015bmy w tym roku szkolnym 2010\/2011.<\/p>\n\n\n\n Gdy u nas zima dobiega\u0142a ko\u0144ca, tam s\u0142o\u0144ce mocno ju\u017c przygrzewa\u0142o, ale ch\u0142odny wiatr d\u0105\u0142 od Zatoki Biskajskiej, a mo\u017ce nawet znad Oceanu Atlantyckiego. Kraina Bask\u00f3w znajduje si\u0119 na p\u00f3\u0142nocy Hiszpanii i graniczy z Francj\u0105. Szczyci si\u0119 malowniczym wybrze\u017cem, piaszczystymi pla\u017cami i do\u015b\u0107 wysokimi g\u00f3rami, nale\u017c\u0105cymi do pasma Pirenej\u00f3w. Baskowie bardzo dbaj\u0105 o swoje \u015brodowisko, co widoczne by\u0142o w skrupulatnej segregacji \u015bmieci. Zar\u00f3wno w wielkim mie\u015bcie Bilbao, jak i ma\u0142ej miejscowo\u015bci Ondarroa, gdzie znajduje si\u0119 nasza szko\u0142a partnerska TXOMIN AGIRRE IKASTOLA. Od najm\u0142odszych lat zajmuje si\u0119 ona kszta\u0142ceniem nawyk\u00f3w tej\u017ce segregacji, bior\u0105c udzia\u0142 w licznych projektach po\u015bwi\u0119conych ochronie \u015brodowiska. Widzieli\u015bmy tak\u017ce liczne pojemniki na odpady, osobne na papier, plastik, odpadki organiczne. Bardzo podoba\u0142y nam si\u0119 czyste ulice, codziennie sprz\u0105tane i sp\u0142ukiwane, czyste pla\u017ce i zielone ju\u017c skwerki ( na kt\u00f3rych sta\u0142y nie zniszczone \u0142awki ). Wida\u0107 te\u017c zmiany ekonomiczno-gospodarcze, kt\u00f3re polegaj\u0105 na Baskowie maj\u0105 sw\u00f3j odr\u0119bny j\u0119zyk, kt\u00f3ry jest niezwykle r\u00f3\u017cny od hiszpa\u0144skiego i dla nas trudny dla zapami\u0119tania. Np. \u201eDzie\u0144 dobry\u201d to \u201eEgun on\u201d, \u201eDobry wiecz\u00f3r\u201d to \u201eArratsalde on\u201d, \u201eDzi\u0119kuj\u0119\u201d to \u201eEskerrik asko\u201d, a \u201eMam na imi\u0119 …\u201d to \u201eNire izena …..da\u201d, \u201eCze\u015b\u0107\u201d to \u201eKaixo\u201d. Mogli\u015bmy jednak porozmawia\u0107 w j\u0119zyku angielskim z nauczycielami. Przyda\u0142a si\u0119 tak\u017ce znajomo\u015b\u0107 liczebnik\u00f3w i pospolitych zwrot\u00f3w grzeczno\u015bciowych w j\u0119zyku hiszpa\u0144skim. Baskowie k\u0142ad\u0105 du\u017cy nacisk, aby najm\u0142odsi uczyli si\u0119 j\u0119zyka angielskiego od najwcze\u015bniejszych lat. Dlatego od klas 1-3 uczniowie maj\u0105 3 lekcje j. angielskiego w tygodniu, a ponadto ucz\u0105 si\u0119 przyrody<\/p>\n\n\n\n ( 1 godzina ) i plastyki ( 30 minut ) tak\u017ce w j\u0119zyku angielskim . Do tych wszystkich przedmiot\u00f3w maj\u0105 odpowiednie podr\u0119czniki w tym\u017ce j\u0119zyku. Nauka r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w w j\u0119zyku angielskim nie jest powszechna we wszystkich szko\u0142ach hiszpa\u0144skich, ale staje si\u0119 coraz bardziej popularna. Lekcje w Hiszpanii trwaj\u0105 60 minut. Zaczynaj\u0105 si\u0119 od godziny 9:00. Trwaj\u0105 do oko\u0142o 12:30. Nast\u0119pnie wszyscy udaj\u0105 si\u0119 na tradycyjn\u0105 sjest\u0119 do godziny 14:30, a po po\u0142udniu odbywaj\u0105 si\u0119 jeszcze dwie lekcje do godziny 16:30.<\/p>\n\n\n\n Podczas pracy nad projektem, wyznaczyli\u015bmy dalsze dzia\u0142ania, kt\u00f3re b\u0119dziemy podejmowa\u0107 do nast\u0119pnego spotkania w Polsce. Wi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119cimy na rozw\u00f3j inteligencji muzycznej i ruchowej. Uczniowie b\u0119d\u0105 rozmawia\u0107 z ich r\u00f3wie\u015bnikami przez Internet przy u\u017cyciu programu Skype. We wrze\u015bniu odb\u0119dzie si\u0119 \u201eDzie\u0144 Mola Ksi\u0105\u017ckowego\u201d, po kt\u00f3rym b\u0119dziemy wykonywa\u0107 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 z ilustracjami lub zdj\u0119ciami oraz popularnymi historyjkami. Podczas spotkania w Ondarroa nauczyciele uczyli si\u0119, jak publikowa\u0107 teksty i obrazki na naszej stronie internetowej www.comenius2.cba.pl<\/a> . Pragniemy bowiem, aby ka\u017cdy kraj umieszcza\u0142 w niej artyku\u0142y w jego j\u0119zyku rodzimym. Ponadto – wszyscy uczymy si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, niezale\u017cnie od tego ile mamy lat.<\/p>\n\n\n\n Szko\u0142a Podstawowa im. J. Lompy w Lubszy<\/p>\n\n\n\n Brygida Walczak, kwiecie\u0144 2011.<\/p>\n\n\n\n Opublikowany 2011-06-21 16:32:44 Id autora=64 Id wpisu = 63 Today we are working on the project – 17th October 2011 in Lubsza.<\/p>\n\n\n\n Opublikowany 2011-10-17 10:47:54 Id autora=64 Id wpisu = 69 TeacherLED<\/a><\/strong> \u2013 Strona dedykowana osobom, kt\u00f3re zaczynaj\u0105 swoj\u0105 przygod\u0119 z Tablicami Interaktywnymi (TI). W formie bloga gromadzi porady i zasoby pozwol\u0105 na sprawniejsze przygotowanie i wykorzystanie tablicy na lekcjach. Zasoby dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie nauczania mateamtyki, angielskiego i geometrii.<\/p>\n\n\n\n Topmarks<\/a><\/strong> \u2013 Chyba jedna z najlepszych stron gromadz\u0105cych materia\u0142y edukacyjne przygotowane dla tablic interaktywnych. Znajdziemy na niej mn\u00f3stwo plan\u00f3w zaj\u0119\u0107, opis\u00f3w aktywno\u015bci, a nawet gotowych \u0107wicze\u0144<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Interactive Whiteboard in the Classroom<\/a><\/strong> \u2013 Strona zawiera przewodniki, opisy dzia\u0142ania poszczeg\u00f3lnych tablic, a tak\u017ce dedykowanego im oprogramowania.<\/p>\n\n\n\n Eduscapes<\/strong> <\/a>\u2013 Jest to interaktywny przewodnik po tablicach. Wyja\u015bnia jak przygotowywa\u0107 r\u00f3\u017cne aktywno\u015bci i w jaki spos\u00f3b wykorzystywa\u0107 zasoby. Dedykowany g\u0142\u00f3wnie dla pocz\u0105tkuj\u0105cych u\u017cytkownik\u00f3w tablic.<\/p>\n\n\n\n Promethean Planet Teaching Resources<\/a><\/strong> \u2013 Kolejna strona producenta, no ale kto ma si\u0119 zna\u0107 na tablicach lepiej ni\u017c ten, kto je tworzy. Zawarto\u015b\u0107 bardzo podobna jak w przypadku SMART-a.<\/p>\n\n\n\n SMART<\/a><\/strong> \u2013 Strona producenta tablis, na kt\u00f3rej znajdziemy kilka ciekawych scenariuszy lekcji, a tak\u017ce pojedynczych aktywno\u015bci. Lekcje podzielone s\u0105 w zale\u017cno\u015bci od wieku uczni\u00f3w i tematu.<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/2edu.pl\/materialy-na-tablice-interaktywna-cz-1\/dla-nauczycieli\/tablice-interaktywne-dla-nauczycieli\/<\/p>\n\n\n\n Opublikowany 2012-04-18 16:56:03 Id autora=62 Id wpisu = 91 TeacherLED<\/a><\/strong> \u2013 Strona dedykowana osobom, kt\u00f3re zaczynaj\u0105 swoj\u0105 przygod\u0119 z Tablicami Interaktywnymi (TI). W formie bloga gromadzi porady i zasoby pozwol\u0105 na sprawniejsze przygotowanie i wykorzystanie tablicy na lekcjach. Zasoby dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie nauczania mateamtyki, angielskiego i geometrii.<\/p>\n\n\n\n Topmarks<\/a><\/strong> \u2013 Chyba jedna z najlepszych stron gromadz\u0105cych materia\u0142y edukacyjne przygotowane dla tablic interaktywnych. Znajdziemy na niej mn\u00f3stwo plan\u00f3w zaj\u0119\u0107, opis\u00f3w aktywno\u015bci, a nawet gotowych \u0107wicze\u0144<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Interactive Whiteboard in the Classroom<\/a><\/strong> \u2013 Strona zawiera przewodniki, opisy dzia\u0142ania poszczeg\u00f3lnych tablic, a tak\u017ce dedykowanego im oprogramowania.<\/p>\n\n\n\n Eduscapes<\/strong> <\/a>\u2013 Jest to interaktywny przewodnik po tablicach. Wyja\u015bnia jak przygotowywa\u0107 r\u00f3\u017cne aktywno\u015bci i w jaki spos\u00f3b wykorzystywa\u0107 zasoby. Dedykowany g\u0142\u00f3wnie dla pocz\u0105tkuj\u0105cych u\u017cytkownik\u00f3w tablic.<\/p>\n\n\n\n Promethean Planet Teaching Resources<\/a><\/strong> \u2013 Kolejna strona producenta, no ale kto ma si\u0119 zna\u0107 na tablicach lepiej ni\u017c ten, kto je tworzy. Zawarto\u015b\u0107 bardzo podobna jak w przypadku SMART-a.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nMercantini Test Result – page 1<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/testresultsmercantini_page1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nMercantini Test Result – page 2<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/testresultsmercantini_page2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nMercantini Test result – page 3<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/testresultsmercantini_page3.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nPuccini Test – I<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%201l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nJazz chants<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
To improve musical intelligence you can use<\/h1>\n\n\n\n
Jazz chants<\/h1>\n\n\n\n
Jazz chants \u2013 a fun way to practise stress and rhythm in the classroom, to help your students sound more natural when they speak English.<\/p>\n\n\n\n
Play the recording for the first time just for fun.
Give each student a copy of the recording script, and play the recording again as they listen and read at the same time.
Put students into pairs and have them put a small circle above each word that is stressed. Check their answers, then play the recording again as they listen and check.
Finally, play the recording one more time and have students sing along. <\/p>\n\n\n\n
Write the vocabulary focus on the board and put students into pairs to make a list of as many associated words as they can.
Play the recording and have students note all the words they hear that are associated with the vocabulary focus.
Give each student a copy of the Recording script, and play the recording again as they listen and read at the same time. Tell them to underline all the target words.
Finally, play the recording one more time and have students sing along. <\/p>\n\n\n\n
Write the grammar focus on the board and put students into pairs to make a few example sentences using the grammar.
Play the recording and have students note how many times they hear the target grammar.
Give each student a copy of the Recording script, and play the recording again as they listen and read at the same time. Tell them to underline each example of the target grammar.
Finally, play the recording one more time and have students sing along.
Tip!<\/strong> For the final sing-a-long stage, why not divide the class into two groups, and have each group sing a different section!<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nPuccini Test – II<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%206l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nTest Puccini 3B<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%207l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nTest Puccini 3C<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%208l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nTest Puccini 4A<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%209l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nTest Puccini 4B<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%2010l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nTest Puccini 5A<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%2011l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nTest Puccini 5C<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%2012l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nTest Puccini Total<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/re\/images\/2011\/Italy\/Puccini-Test\/pdfcomeniusintesi%2013l.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nVisit in Basque country. Z wizyt\u0105 w kraju Bask\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
![\"At](\"http:\/\/comenius2.cba.pl\/old\/images\/2010\/Poland\/bw\/p1030371children.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nMeeting in Poland<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nMateria\u0142y na tablic\u0119 interaktywn\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nMateria\u0142y na tablic\u0119 interaktywn\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n